ई पीक पाहणी अँप च्या सहाय्याने पिकांची माहिती नोंदवण्याची पद्धत | E Pik Pahani Online Registration

महाराष्ट्र शासनाच्या ई-पीक पाहणी अ‍ॅपद्वारे शेतकऱ्यांना त्यांच्या शेतातील पिकांची ऑनलाईन नोंदणी करण्याची सुविधा मिळते. या प्रक्रियेमुळे शेतकऱ्यांना पीकविमा, अनुदान, आणि शासकीय योजनांचा लाभ मिळवणे सोपे होते.

ई-पीक पाहणी अ‍ॅपच्या सहाय्याने पिकांची माहिती नोंदवण्यामागचे उद्दिष्ट:

महाराष्ट्र शासनाने ई-पीक पाहणी अ‍ॅप सुरू करण्यामागील मुख्य उद्दिष्ट म्हणजे राज्यातील शेती आणि पिकांची अचूक व अद्ययावत माहिती मिळवणे आहे. जेणेकरून शेतकऱ्यांना विविध योजनांचा लाभ घेता येईल आणि कृषी व्यवस्थापन अधिक प्रभावी होईल.

1. शेतकऱ्यांना थेट लाभ मिळवून देणे:
• पीक विमा योजनांचा लाभ मिळणे सोपे होते: नोंदणी झालेल्या पिकांना नैसर्गिक आपत्तीमुळे नुकसान झाल्यास त्वरित मदत मिळते.
• सरकारी अनुदान आणि मदतीसाठी पात्रता: पिकांची अचूक नोंद असल्यास अनुदान, अनुदानित खते-बियाणे मिळू शकतात.
• बाजारपेठेतील मागणी लक्षात घेऊन योग्य पीक निवडता येते:सरकारकडे पीक क्षेत्राची अचूक माहिती असल्यामुळे शेतकऱ्यांना योग्य मार्गदर्शन मिळते.
2. शासनाच्या कृषी धोरणांसाठी उपयुक्त माहिती संकलन:
• पिकांचे क्षेत्र आणि उत्पादनाचा अचूक अंदाज: कोणत्या भागात कोणते पीक घेतले जाते याची शासकीय स्तरावर माहिती मिळते.
• पाणीसंधारण आणि सिंचन योजना अंमलात आणण्यास मदत: पाण्याची गरज असलेल्या भागांची माहिती मिळाल्याने जलसंपत्तीचा योग्य वापर करता येतो.
• दुष्काळग्रस्त किंवा पूरग्रस्त भागातील शेतकऱ्यांना जलद मदत: नैसर्गिक आपत्तीमुळे नुकसान झाल्यास शेतकऱ्यांना त्वरित नुकसान भरपाई मिळू शकते.
3. डिजिटल नोंदणीमुळे पारदर्शकता आणि अचूकता वाढवणे:
• तलाठ्यांकडून पीक पाहणी करण्याच्या जुन्या पद्धतीपेक्षा अधिक अचूक आणि वेगवान प्रक्रिया.
• भ्रष्टाचाराला आळा आणि चुकीच्या नोंदी टाळणे.
• शेतकऱ्यांना ऑनलाईन स्वरूपात पीक नोंदणी करण्याची संधी.
4. कृषी अर्थव्यवस्थेस मदत:
• राज्यातील पीक उत्पादनाचा अंदाज घेऊन आयात-निर्यात धोरण आखता येते.
• कृत्रिम तुटवडा आणि गहू, तांदूळ, डाळी यांसारख्या शेती उत्पादनांचा ताळमेळ साधता येतो.
• शेतीशी संबंधित उद्योगांसाठी (खते, बियाणे, पाणीपुरवठा) योजनांचे नियोजन करता येते.

ई-पीक पाहणी अ‍ॅपच्या सहाय्याने पिकांची माहिती नोंदवण्याचे फायदे

ई-पीक पाहणी अ‍ॅपद्वारे पिकांची माहिती नोंदवणे शेतकऱ्यांसाठी एक प्रभावी, पारदर्शक आणि सोयीस्कर प्रक्रिया आहे. यामुळे त्यांना शासकीय मदत, अनुदान, सिंचन योजना, पीक विमा, आणि आर्थिक फायदे मिळवता येतात. तसेच शेती व्यवस्थापन अधिक सुसंगत होते.

1. शासकीय योजनांचा लाभ मिळवणे:
• पीक विमा: पिकांची माहिती अचूक नोंदवून शेतकऱ्यांना नैसर्गिक आपत्ती किंवा पिकांच्या नुकसानीसाठी त्वरित पीक विमा मिळवता येतो.
• अनुदान आणि सहकार्य: शेतकऱ्यांना पीकवाढ, सिंचन योजना, बियाणे, खते, किंवा इतर कृषी सहाय्य यासाठी अनुदान मिळवता येते.
• जलसंधारण आणि पाणी व्यवस्थापन: योग्य पिकाची माहिती उपलब्ध असल्याने जलसंधारण योजनांची अंमलबजावणी करणे सोपे होते.
2. पारदर्शकता आणि अचूकता:
• भ्रष्टाचार टाळणे: डिजिटल पद्धतीने पिकांची नोंदणी केल्यामुळे पुरवठा आणि वितरणामध्ये पारदर्शकता वाढते आणि भ्रष्टाचार कमी होतो.
• अचूक माहिती: ऑनलाईन नोंदणीमुळे पिकांची अचूक माहिती संकलित केली जाते जी वेळेवर योग्य ठिकाणी आणि योग्य व्यक्तीपर्यंत पोहोचते.
3. शेतकऱ्यांना जलद मदत मिळण्यास मदत होते:
• दुष्काळग्रस्त किंवा पूरग्रस्त भागांमध्ये मदत: शेतकऱ्यांच्या पिकांची माहिती वेळेवर संकलित केल्याने आपत्तीग्रस्त भागातील शेतकऱ्यांना त्वरित मदत मिळवता येते.
• सुधारणा व मार्गदर्शन: सरकार आणि कृषी तज्ञांकडून शेतकऱ्यांना त्यांच्या पिकांवर योग्य सुधारणा आणि मार्गदर्शन मिळते.
4. डिजिटल नोंदणी आणि कागदपत्रांची सुरक्षितता:
• ऑनलाइन पद्धतीमुळे कागदपत्रांचे जतन: शेतकऱ्यांच्या पिकांची माहिती डिजिटल स्वरूपात सुरक्षित केली जाते ज्यामुळे कागदपत्र गमावणे किंवा बदलणे कठीण होते.
• ऑनलाईन पावती: नोंदणीची पावती ऑनलाईन प्राप्त केली जाते ज्यामुळे शेतकऱ्यांना भौतिक पावत्या न ठेवता अधिक सुरक्षित आणि सोयीस्कर पद्धतीने कागदपत्रे मिळवता येतात.
5. कृषी धोरण आणि नियोजनास मदत:
• कृषी धोरणांसाठी माहिती संकलन: शेतकऱ्यांच्या पिकांची नोंदणी केल्याने सरकारला कृषी धोरण तयार करतांना मदत मिळते कोणते पिक जास्त घेतले जात आहेत, त्यांचा उत्पादन स्तर काय आहे यावर आधारित धोरणांची आखणी करण्यास मदत होते.
• आंतरराष्ट्रीय बाजारपेठेतील समन्वय: पिकांच्या उत्पादनाचा अचूक अंदाज घेऊन राज्य किंवा देशाच्या कृषी निर्यात धोरणांमध्ये समन्वय साधता येतो.
6. शेतकऱ्यांची सामाजिक आणि आर्थिक स्थितीमध्ये सुधारणा:
• विक्री आणि बाजारपेठेतील मार्गदर्शन: शेतकऱ्यांना त्यांच्या पिकांच्या विपणन साठी योग्य मार्गदर्शन मिळते ज्यामुळे ते अधिक चांगला नफा मिळवू शकतात.
• शेतीविषयक शास्त्र व तंत्रज्ञान: अ‍ॅपच्या मदतीने शेतकऱ्यांना तंत्रज्ञानाच्या क्षेत्रात अद्ययावत राहता येते ज्यामुळे त्यांना शेती मधून अधिक नफा मिळवता येऊ शकेल.
7. शेतकऱ्यांचा वेळ वाचवणे:
• घरबसल्या नोंदणी शक्य: शेतकऱ्यांना त्यांच्या शेतात प्रत्यक्ष जाऊन नोंदणी करण्याची आवश्यकता नाही त्याऐवजी घरबसल्या मोबाइल अ‍ॅपद्वारे माहिती नोंदवता येते.
• सोयीस्कर प्रक्रिया: शेतकऱ्यांसाठी कागदी काम कमी होते आणि ते पिकांच्या माहितीवर अधिक लक्ष केंद्रित करू शकतात.

ई-पीक पाहणी अ‍ॅपच्या सहाय्याने पिकांची माहिती नोंदवण्यासाठी आवश्यक माहिती खालीलप्रमाणे आहे:

1. शेतजमीनाची माहिती:
• सर्वे नंबर: शेताच्या कागदपत्रांमध्ये दिलेला सर्वे नंबर नोंदवा.
• गट क्रमांक: संबंधित गट क्रमांक नोंदवण्याची आवश्यकता.
• जमिनीचे क्षेत्रफळ: शेताचे क्षेत्रफळ (हेक्टर, एकर इ.) नोंदवा.
• जमिनीचा प्रकार: स्थिर जमिन, चालू जमिन, किंवा भूसंपत्ति संबंधित इतर प्रकार
2. शेतकऱ्याची माहिती:
• शेतकऱ्याचे नाव: शेतकऱ्याचे पूर्ण नाव.
• आधार कार्ड नंबर: शेतकऱ्याचा आधार कार्ड नंबर.
• मोबाईल नंबर: शेतकऱ्याचा संपर्क नंबर.
• बँक खाते माहिती: शेतकऱ्याच्या बँक खात्याची माहिती (पेमेंट किंवा अनुदान प्राप्त करण्यासाठी).
3. पिकांची माहिती:
• पीक निवड: पिकाचा प्रकार (उदाहरणार्थ गहू, तांदूळ, सोयाबीन, इ.) निवडा.
• पिकाचे क्षेत्रफळ: प्रत्येक पिकासाठी लागवडीचे क्षेत्रफळ (एकर/हेक्टर मध्ये).
• पीक पद्धत: मुख्य पीक, मिश्रपीक किंवा आंतरपीक.
• पेरणी तारीख: पीक पेरण्याची तारीख.
• पिकांची अवस्था: उगवलेली, काढणीसाठी तयार किंवा पिकांचा अन्य स्थिती.
4. सिंचन व खतांची माहिती:
• सिंचनाची पद्धत: सिंचनासाठी वापरलेली पद्धत (उदाहरणार्थ: पाणी योजनेची माहिती).
• खतांचा वापर: पिकावर वापरलेली खते आणि त्यांचे प्रमाण.
• पाणी स्रोत: सिंचनासाठी वापरलेली जलस्रोत (नदी, तलाव, वॉटर टँक इ.).
5. फोटो व GPS लोकेशन:
• पिकांचे फोटो: पिकांची ताज्या स्थितीचे फोटो काढा आणि अ‍ॅपमध्ये अपलोड करा.
• जीपीएस लोकेशन: शेताची स्थानिक माहिती (GPS स्थान) नोंदवा, ज्यामुळे शेताचे अचूक स्थान नोंदवता येईल.
6. शेती व तंत्रज्ञानाचे वापर:
• वापरलेली तंत्रज्ञानाची माहिती: पिकांची लागवड करतांना वापरलेले आधुनिक तंत्रज्ञान.
• सिंचन प्रणाली किंवा ड्रोन वापर: सिंचनासाठी किंवा पिकांच्या निरीक्षणासाठी वापरलेले तंत्रज्ञान.
7. पीक वाढीचे निरीक्षण:
• उत्पादनाची माहिती: उत्पादन किती आहे, आणि त्याच्या गुणवत्तेचे निरीक्षण.
• नुकसानीची माहिती: पिकात कुठेही असलेल्या रोग, कीड, किंवा अन्य नुकसानीची माहिती.

शेतकऱ्याला सर्वात प्रथम Google Play Store वर जावे लागेल व E-Pik Pahani ई-पीक पाहणी (DCS) अँप Install करायचा आहे.

अँप Install झाल्यावर तो Open करायचा आहे.

आता तुम्हाला तुमच्या मोबाईल मधील Photo आणि Media च्या Access साठी Permission मागेल त्यासाठी Allow वर क्लिक करायचे आहे.

आता तुम्हाला तुमच्या Mobile च्या Location साठी Permission द्यावे लागेल त्यासाठी While Using This App व क्लिक करावे लागेल.

आत तुम्हाला फोटो आणि विडिओ साठी Permission द्यावे लागेल त्यासाठी While Using This App व क्लिक करावे लागेल.

आता तुमच्यासमोर एक नवीन पेज उघडेल त्यामध्ये तुम्हाला तुमचा विभाग निवडायचा आहे.

तुमच्या विभागाची निवड केल्यावर Right Arrow वर क्लिक करायचे आहे.

आता तुमच्यासमोर एक नवीन पेज उघडेल त्यामध्ये तुम्हाला लॉगिन पद्धत निवडायची आहेत त्यासाठी तुम्हाला शेतकरी म्हणून लॉगिन करा वर क्लिक करायचे आहे.

आता तुम्हाला तुमचा मोबाईल क्रमांक टाकून पुढे जा बटनावर क्लिक करायचे आहे.

आता तुमच्यासमोर एक नवीन पेज उघडेल त्यामध्ये तुम्हाला तुमचा जिल्हा, तालुका व गावाची निवड करायची आहे व Right Arrow वर क्लिक करायचे आहे.

आता तुमच्यासमोर एक नवीन पेज उघडेल त्यामध्ये तुम्हाला तुमचे खाते शोधायचे आहे तुम्ही तुमचे पहिले नाव, मधले नाव, आडनाव, खाते क्रमांक, गट क्रमांक टाकून खाते शोधू शकता. तुम्ही निवडलेल्या पर्यायानुसार माहिती भरा आणि शोध बटनावर क्लिक करा.

आता तुमच्यासमोर एक नवीन पेज उघडेल त्यामध्ये तुम्हाला खातेदार निवड मध्ये तुमच्या खातेदाराची निवड करायची आहे आणि Right Arrow वर क्लिक करायचे आहे.

आता तुमच्यासमोर एक नवीन पेज उघडेल त्यामध्ये तुम्हाला खातेदाराचे नाव व खाते क्रमांक दिसेल आता तुम्हाला तुमच्या खाते क्रमांकाची निवड करायची आहे आणि Right Arrow वर क्लिक करायचे आहे.

आता तुमच्यासमोर एक नवीन पेज उघडेल त्यामध्ये तुम्हाला तुमचा मोबाईल क्रमांक दिसेल तुमचा मोबाईल क्रमांक योग्य असल्याची खात्री करून घ्या व तो योग्य असल्यास पुढे वर क्लिक करा (जर तुमचा मोबाईल क्रमांक चुकीचा असेल किंवा तो बदलायचा असेल तर मोबाईल क्रमांक बदला वर क्लिक करून तो बदलून घ्या.)

आता तुम्हाला एक मेसेज दिसेल तुमची नोंदणी आधीच झालेली आहे. तुम्हाला पुढे जायचे आहे का? तुम्हाला होय वर क्लिक करायचे आहे.

आता तुमच्यासमोर एक नवीन पेज उघडेल त्यामध्ये तुम्हाला खातेदाराचे नाव निवडायचे आहे आणि तुमचा सांकेतांक टाकायचा आहे. (जर तुम्ही तुमचा सांकेतांक नंबर विसरला असाल तर सांकेतांक विसरलास? वर क्लिक करा तुम्हाला तुमचा सांकेतांक दिसेल.)

आता तुमच्यासमोर एक नवीन पेज उघडेल त्यामध्ये तुम्हाला पीक माहिती नोंदवा वर क्लिक करायचे आहे.

आता तुमच्यासमोर एक नवीन पेज उघडेल त्यामध्ये तुम्हाला पिकाची विचारलेली सर्व माहिती भरायची आहे आणि पुढे जा वर क्लिक करायचे आहे.

आता तुमच्यासमोर एक नवीन पेज उघडेल त्यामध्ये तुम्हाला तुमच्या शेताचे २ छायाचित्रे काढायची आहेत. दोन्ही छायाचित्रे काढून झाल्यावर Right Arrow वर क्लिक करायचे आहे.

आता तुमच्यासमोर एक नवीन पेज उघडेल त्यामध्ये तुम्हाला तुम्ही भरलेली सर्व माहिती तसेच दोन्ही छायाचित्रे दिसतील. सर्व माहिती तपासून पहा व सर्व माहिती अचूक असल्यास मी घोषित करत आहे वर टिक करा आणि पुढे जा वर क्लिक करा.

आता तुम्हाला तुमची माहिती अपलोड झाल्याचा एक मेसेज दिसेल (पिकाची माहिती साठवली आणि अपलोड झाली आहे.) त्यामध्ये ठीक आहे वर क्लिक करा.

आता तुमच्यासमोर एक पेज उघडेल त्यामध्ये तुम्हाला पिकांची माहिती पाहा वर क्लिक करून तुम्हाला तुम्ही जी माहिती भरली आहे ती पहायची आहे.

निष्कर्ष:

ई-पीक पाहणी अ‍ॅपद्वारे पिकांची माहिती नोंदवल्याने शेतकऱ्यांना शासकीय योजनांचा लाभ मिळतो. शेती व्यवस्थापन अधिक सोयीस्कर होते आणि कृषी क्षेत्राच्या भविष्यासाठी महत्त्वपूर्ण माहिती जमा केली जाते. ही प्रणाली डिजिटल शेती व्यवस्थापनाकडे एक महत्त्वाचे पाऊल आहे जे शेती आणि शेतकऱ्यांच्या विकासासाठी उपयुक्त ठरणार आहे.